اطلاعات فنیدنیای خودرو

بالانس چرخ یک موضوع اساسی برای پایداری خودرو

خودرو علیرغم سادگی های ظاهری مجموعه ای از المان های مختلف است که از جنس و دینامیک مختلفی بوده و روی هم سوار شده اند. چرخ خودرو نیز به عنوان بخشی از سیستم تعلیق و حرکتی است که ترکیبی از اجزای مختلف بوده و با توجه به متحرک بودن آن باید دینامیک پایداری داشته باشد تا بتواند بدون مشکل به حرکت ادامه دهد. دو موضوع اساسی در مورد چرخ وجود دارد که شامل بالانس چرخ و میزان بودن فرمان است که گاهی این دو مفهوم با سوء تفاهم همراه بوده و موجب درک متناقض از موضوع میشود.

منظور از میزان بودن فرمان همراستایی چرخهای خودرو در مسیر مستقیم است و این موضوع ارتباط مستقیمی با زوایای خودرو دارد. نشانه واضح عدم میزان بودن فرمان تمایل به یکی از طرفین فرمان در حالتی است که آن را رها میکنید. این موضوع میتواند به مشکلات جدی منجر شود که از جمله آنها سائیدگی لاستیک و در ادامه به هم خوردن بالانس چرخهاست. البته عدم میزان بودن همیشه ناشی از فرمان و زوایای چرخ نیست و میتواند از عدم برابری باد لاستیک های جلو نیز ناشی شود و منجر به تمایل خودرو به یکی از طرفین شود.

با تمامی این اوصاف بالانس چرخ یک موضوع کاملا متفاوت و یک بحث دینامیکی است. چرخ خودرو یک قطعه دوار است و تابعی از نیروی گریز از مرکز و قوانین دینامیکی است. با توجه به اینکه چرخ یک قطعه غیرهمگن و ترکیبی از لاستیک و آهن است لذا علیرغم توزیع یکسان جرم در یک شکل هندسی دایره ای میتوان شاهد چرخش غیرمتوازن چرخ بود.

بالانس بودن به دو مفهوم قابل بررسی است که شامل بالانس دینامیک و بالانس استاتیک است.

  • بالانس استاتیک

زمانی که چرخ از لحاظ استاتیک بالانس باشد باید در حالت آزاد روی محور هیچ چرخشی نداشته باشد. در واقع نابالانسی استاتیک زمانی است که توزیع جرم در حالت شعاعی به صورت نامتقارن است و یک قسمت از شعاد تایر سنگین تر از سایر قسمت هاست.

برای بالانس استاتیک معمولا اگر زایده یا جسم خارجی روی تایر باشد آن را رفع میکنند، در غیر اینصورت وزنه ای درست در نقطه مقابل با اختلاف زاویه 180 درجه قرار میدهند تا تقابل یکسان صورت گرفته و تایر به لحاظ شعاعی بالانس شود.

  • بالانس دینامیک

ممکن است چرخ از لحاظ استاتیک بالانس باشد، اما از لحاظ دینامیک بالانس نباشد. به این مفهوم که در حالت حرکت لرزش و ارتعاش به فرمان و اتاق خودرو منتقل میشود. این موضوع ناشی از عدم توزیع متوازن و متقارن جرم در یکی از طرفین چرخ است که میتواند منجر به ایجاد نیروی گریز از مرکز، تکرار آن و در نتیجه ارتعاش منظم در چرخ شود.

در این حالت چرخ باید بصورت دوار و توسط دستگاه مربوطه بالانس شود. دو نوع بالانس وجود دارد که به بالانس با دستگاه دیجیتال و بالانس روکار معروف است.

در حالت اول چرخ از محور جدا و روی محور دستگاه نصب میشود. با چرخش چرخ، دستگاه میزان نابالانسی و محل آن را در هر طرف از چرخ مشخص میکند که باید با نصب وزنه معادل نابالانسی در محل، عدم توازن جبران شود.

در حالت دوم چرخ روی محور خودرو قرار دارد و با به حرکت درآوردن چرخ توسط دستگاه همانند روش اول نابالانسی تعیین و با نصب وزنه جبران و اصلاح میشود.

نوع وزنه های به کار گرفته شده در رینگ های آلومینیومی و استیل متفاوت است و برای رینگ های آلومینیومی از وزنه های بدون کلیپس و چسبی استفاده میشود.

 

بالانس چرخ یک موضوع جدی است و در صورت عدم توجه میتواند به استهلاک، صدمه به بلبرینگ و تعلیق، افزایش مصرف سوخت و حتی سانحه منجر شود. معمولا در هر 16 هزار کیلومتر و در صورتی که جابجایی روی لاستیک های خودرو صورت نگرفته باشد حتما نیاز به بالانس خواهید داشت. در مواردی که به علت پنچری، چرخ باز و بسته شود حتما باید بالانس چرخ انجام شود.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *